Kiedy niemożliwe jest opóźnienie lub 4 główne powikłania martwicy trzustki

Martwica trzustki trzustki jest jedną z najbardziej zagrażających życiu patologii chirurgii jamy brzusznej. Ostre zapalenie trzustki zajmuje trzecie miejsce pod względem częstości występowania chorób chirurgicznych narządów jamy brzusznej po ostrym zapaleniu wyrostka robaczkowego i ostrym zapaleniu pęcherzyka żółciowego. Jednocześnie liczba destrukcyjnych form zapalenia trzustki (martwica trzustki), według różnych źródeł, waha się od 13% do 30% wszystkich przypadków. W tym przypadku śmiertelność waha się od 25% do 80% (w zależności od objętości chorej tkanki, ogólnego stanu pacjenta, chorób towarzyszących itp.).

Pilność problemu i epidemiologia

Najpilniejsze problemy chirurgiczne pozostają: wczesne rokowanie martwicy trzustki, zapobieganie infekcji trzustki, różnorodność obrazu klinicznego (trudność w szybkiej diagnozie), wybór taktyk chirurgicznych we wczesnym stadium martwicy trzustki.

Kolejnym problemem jest aspekt społeczny - świadomość pacjentów na temat czynników ryzyka i skali tej patologii. Oznacza to, że odchylenia od instrukcji zapobiegawczych lekarza są jedną z najczęstszych przyczyn rozwoju ostrego zapalenia trzustki i martwicy trzustki.

Ogólne informacje o chorobie

Martwica trzustki jest powikłaniem ostrego zapalenia trzustki (zapalenia trzustki), polegającego na różnym stopniu śmierci komórek narządu i rozwoju ciężkich objawów klinicznych.

Etiologia

  1. Stosowanie znacznych ilości alkoholu i tłustej żywności (ponad 95% wszystkich przypadków martwicy trzustki).
  2. Choroba kamicy żółciowej, dekompensacja dyskinezy dróg żółciowych.
  3. Ostra patologia chirurgiczna innego narządu (penetracja w przypadku wrzodu żołądka itp.)
  4. Ostre zatrucie chemikaliami.
  5. Urazowe uszkodzenie trzustki.
  6. Wrodzone wady rozwojowe trzustki.
  7. Wstrząs (septyczny, krwotoczny, urazowy - stan, który prowadzi do niewydolności wielonarządowej).
  8. Interwencja chirurgiczna w historii (choroba adhezyjna).
  9. Jatrogenna martwica trzustki (rzadkie wystąpienie, gdy po badaniu endoskopowym gruczołu rozwija się ostre zapalenie trzustki i martwica trzustki).

Patogeneza

Znaczne spożycie alkoholu etylowego i tłuszczów zwierzęcych w przewodzie pokarmowym prowadzi do nadczynności trzustki. Jeśli dana osoba ma problemy z odpływem soku trzustkowego z gruczołu, nagle aktywuje się ogromna ilość wysoce aktywnych enzymów trzustkowych (fosfolipaza, trypsyna, chymotrypsyna, elastaza itp.).

Po pierwsze, trypsynogen ulega transformacji z komórek poddawanych próbie, przekształcając w trypsynę, kalikreinę i kalidynę aktywuje się. Pod wpływem tych enzymów uwalniana jest histamina i serotoksyna, które aktywują czynniki białkowe krwi (Hageman i plazminogen).

Z powodu uszkodzenia mikrokrążenia trzustki, wszystkie enzymy wnikają do ogólnego krwiobiegu i powodują ogólny skurcz naczyń (na krótki okres), po tym, jak następuje rozszerzenie (rozszerzenie) naczyń, zwiększa się przepuszczalność ścian naczyń, osocze krwi opuszcza łożysko naczyniowe, rozwija się obrzęk trzustka (na tym etapie często występuje krwawienie wewnętrzne w przestrzeni zaotrzewnowej). Podobnie jak w każdym układzie narządowym, spowolnienie przepływu krwi (zastój) prowadzi do powstawania zakrzepów krwi - skrzeplin.

Zakrzepica naczyniowa prowadzi do zaburzeń dysmetabolicznych w komórkach (niedotlenienie, kwasica), powstają obszary martwicy w miąższu trzustki. Lipazy (enzymy rozkładające cząsteczki tłuszczu) są uwalniane z umierających komórek. Duża liczba lipaz może wywołać martwicę nie tylko w trzustce, ale także w sieci, tkance tłuszczowej przestrzeni zaotrzewnowej itp.

Oprócz miejscowego uszkodzenia, ogólne zatrucie rozwija się ze względu na wpływ enzymów trzustkowych na naczynia ogólnoustrojowe. Niewystarczające napięcie naczyniowe prowadzi do zaburzeń krążenia w innych narządach, dystrofii komórkowej i narządowej, rozwoju zaburzeń kwasowo-zasadowych, wody i elektrolitów, spowolnienia syntezy białek, metabolizmu węglowodanów i tłuszczów. Niewydolność Polyorgan rozwija się bez korekcji patogenetycznej za pomocą leków farmakologicznych.

Ważnym ogniwem w rozwoju i nasileniu martwicy trzustki są inhibitory proteazy - specjalne białka krwi, które chronią przed działaniem własnych i obcych enzymów proteolitycznych (w tym trzustki) na metabolizm komórkowy. Im większe stężenie inhibitorów proteazy i ich zdolność wiązania, tym mniej wyraźny jest rozwój martwicy trzustki. Ta funkcja jest indywidualna dla każdego organizmu, jest określona genetycznie, dlatego obraz kliniczny zapalenia trzustki jest tak zróżnicowany.

Klasyfikacja

Zgodnie z rozpowszechnieniem martwicy:

  • martwica ogniskowa jednego obszaru anatomicznego trzustki: głowy, ciała, ogona lub ich części;
  • rozproszone (segmentowe) - dotknięte są wszystkie części trzustki (a nie tylko miąższ, ale także naczynia, przewody, nerwy).

Przez głębię zniszczenia:

  • powierzchowna - martwica zewnętrznych warstw gruczołu. Zwykle pęka, gdy pękają powierzchowne przewody trzustkowe, gdy soki zawierające enzymy proteolityczne gromadzą się między zewnętrzną powierzchnią trzustki a jej kapsułką;
  • głęboka - martwica ponad połowy trzustki, część tkanki zachowuje żywotność;
  • total - śmierć całego ciała. Często proces przenosi się do sieci i zaotrzewnowej tkanki tłuszczowej.

Z natury kursu klinicznego:

  • nieudany kurs - umiarkowana forma martwicy trzustki. Obrzęk tkanek (śródmiąższowy) rozwija się wokół ognisk martwicy. Kompensujące układy hamujące radzą sobie z liczbą wazoaktywnych enzymów uwalnianych z gruczołu, następuje spontaniczna regeneracja (poddana leczeniu);
  • kurs progresywny - stężenie enzymów naczynioaktywnych we krwi przekracza możliwości kompensacyjne organizmu. Głęboka lub całkowita martwica gruczołu, zaburzenia hemodynamiczne, niewydolność wielonarządowa, prawdopodobieństwo nagłego wstrząsu trzustkowego, samoistnego krwawienia wewnętrznego i dalszej infekcji trzustki są wysokie;
  • przebieg regresywny - objawy kliniczne martwicy trzustki stopniowo „zanikają” przez okres od 20 do 30 dni. Na tle obrzęku trzustki, torbiele rzekome (kapsułki tkanki łącznej z płynem trzustkowym). Czasami torbiel rzekoma osiąga znaczne rozmiary, co prowadzi do przemieszczenia żołądka, pęcherzyka żółciowego, wątroby, z naruszeniem ich funkcji;
  • nawracający kurs jest typowy dla osób cierpiących na alkoholizm. Specjalna forma kliniczna, która rozwija się na tle przewlekłych zmian dystroficznych w trzustce z okresami nagłego zaostrzenia. Nawroty w tym przypadku powtarza się kilka razy w życiu i stają się coraz bardziej dotkliwe, często śmiertelne;
  • piorunująca martwica trzustki jest najbardziej niebezpieczną postacią. Martwica gruczołu i obraz kliniczny rozwijają się w ciągu kilku godzin. Szybko rozwijają się zaburzenia hemodynamiczne, niewydolność wielonarządowa i wstrząs. Śmiertelność około 90%.

Zgodnie z mechanizmem występowania:

  • hipersekrecja jest najczęstszą formą. Powstały na tle nadmiernego uwalniania enzymów trzustkowych na tle alkoholu i tłustych potraw;
  • traumatyczne - rozwija się na tle tępych urazów brzucha, zabiegów chirurgicznych, procedur diagnostycznych;
  • żółciowy - na tle naruszeń odpływu żółci z wątroby (torbiele, guzy, zaburzenia rozwojowe). Dzięki tej opcji martwica trzustki jest często komplikowana przez dodanie infekcji bakteryjnej, rozwój cellulitis tkanki tłuszczowej przestrzeni zaotrzewnowej;
  • mechaniczny - z powodu niedrożności przewodu żółciowego wspólnego i upośledzenia wejścia żółci do dwunastnicy trzustka zaczyna wytwarzać zwiększoną ilość soku trzustkowego, który ją niszczy;
  • immunologiczno-autoimmunologiczne zapalenie trzustki (zniszczenie komórek trzustki przez własne limfocyty) stopniowo prowadzi do jego śmierci;
  • kontakt - rozwija się na tle skomplikowanego wrzodu żołądka lub dwunastnicy (penetracja wrzodów);
  • naczyniowy - ta forma jest typowa dla osób cierpiących na miażdżycę i inne choroby naczyniowe (zwykle w podeszłym wieku). Stopniowe zwężenie naczyń krwionośnych prowadzi do zastoju krwi i rozwoju zaburzeń dysmetabolicznych w trzustce.

Zgodnie z postacią kliniczną:

  • krwotoczna martwica trzustki - martwica trzustki o dużej ogniskowej lub całkowitej martwicy. Rozwija się niezwykle szybko i towarzyszy mu wyraźny obraz kliniczny (niewydolność wielonarządowa). Wysoka śmiertelność;
  • martwica trzustki tłuszczowej - powstawanie ognisk martwicy, które łączą się ze sobą, wokół której powstaje kapsułka tkanki łącznej. Bez terapii lekowej przechodzi w formę krwotoczną;
  • mieszana martwica trzustki.

Obecność komplikacji:

  • nieskomplikowany;
  • skomplikowane (zakażenie, krwawienie, wstrząs itp.).

Według wagi:

  • łagodne - indywidualne ogniska martwicy w gruczole;
  • średni stopień - duże ogniska martwicy bez fuzji;
  • ciężki stopień - całkowita martwica trzustki;
  • bardzo silny stopień - skomplikowana martwica całkowita.

Obraz kliniczny

Zespół bólowy: ból w przypadku martwicy trzustki obserwuje się w 100% przypadków i może on różnić się tylko stopniem intensywności. U 4–5% pacjentów ból ma charakter umiarkowany, większość cierpi na ciężki, aw 8–10% ból nie do zniesienia, co może prowadzić do wstrząsu bólowego. Najczęściej bolesny obszar znajduje się w lewym nadbrzuszu, nadbrzuszu. Czasami ból promieniuje do pleców, ramion, serca, łopatki itp. Niesteroidowe leki przeciwzapalne nie dają pożądanego efektu w martwicy trzustki.

Zespół dyspeptyczny: powtarzające się wymioty, które nie łagodzą, nudności, wzdęcia.

Zaburzenia metaboliczne i naczyniowe: zaczerwienienie twarzy, bladość kończyn, tachykardia (zwiększenie częstości akcji serca), tachypia (zwiększenie częstości oddechów), suchość w ustach, drżenie, pocenie się, zaburzenia układu nerwowego (przeczulica, skurcze, depresja świadomości itp.). d.)

Lokalnie: w obszarze trzustki naciek może być wyczuwalny (gęsta formacja). Infiltracja powstaje w zależności od rodzaju martwicy trzustki (z tłuszczem - najszybciej, z krwotokiem - w późniejszych okresach, z dominacją powszechnych objawów).

Objawem Graya-Turnera jest pojawienie się purpurowych (purpurowych) plam na bocznych ścianach brzucha.

Objaw Halstead - fioletowe plamy na przedniej ścianie brzucha.

Objawem Grunwolda są fioletowe plamy wokół pępka.

Objaw Davisa - fioletowe plamy na pośladkach, dolna część pleców.

Diagnostyka

Badanie i inspekcja: najczęściej diagnozę można zweryfikować na etapie przyjmowania historii (typowe objawy to niedawne spożycie dużej ilości alkoholu, tłustych pokarmów).
Ciężki ból w lewym podbrzuszu, wymioty, omacywanie nacieku w trzustce - ważne objawy diagnozy.

  • pełna morfologia krwi - rutynowo przeprowadzana, pozwala zidentyfikować typowe objawy zapalenia w organizmie (leukocytoza, przyspieszona szybkość sedymentacji erytrocytów);
  • analiza moczu - gwałtownie podwyższony poziom amylazy wskazuje na procesy zapalne lub martwicze w trzustce;
  • biochemiczne badanie krwi - stwierdza się, że zapalenie trzustki / martwica trzustki zwiększa poziom enzymów trzustkowych: amylazy, lipazy, trypsyny i innych;
  • testy oceniające zewnątrzwydzielniczą funkcję trzustki - test PABK, test Lunda itp.;
  • analiza stolca w celu określenia obecności enzymów i oceny trawienia.
  • ogólna radiografia narządów jamy brzusznej - prosta graficzna metoda badania. Pozwala zidentyfikować pośrednie objawy zapalenia, obrzęk trzustki, duże ogniska martwicy;
  • USG to szybka i dokładna metoda określania zmian zapalnych i martwiczych w trzustce;
  • MRCP - rezonans magnetyczny cholangio-pankreatografia. Wykorzystanie tomografu magnetycznego do zbadania całego układu wątrobowo-trzustkowego (wątroby, dróg żółciowych, pęcherzyka żółciowego, trzustki i jego przewodów). Metoda jest niezwykle dokładna i nieinwazyjna;
  • laparoskopia diagnostyczna - inwazyjna metoda badań. Nakłucie przedniej ściany brzucha przez pustą rurkę, przez którą przeprowadzana jest kamera wideo Podczas przeprowadzania podobnej procedury chirurg może bezpośrednio na ekranie monitora ocenić aktualny stan trzustki.

Ostateczne rozpoznanie martwicy trzustki można ustalić dopiero po badaniu histologicznym tkanki trzustki.

Komplikacje

  • masywne zatrucie (toksyczne, wstrząs trzustkowy) - znaczny przepływ enzymów trzustkowych do ogólnego krążenia prowadzi do nieodwracalnych zaburzeń krążenia, regulacji nerwów i śmierci;
  • powikłania ropne - zakażenie uszkodzonej trzustki może prowadzić do powstawania ropni i ropowicy przestrzeni zaotrzewnowej, zapalenia otrzewnej, ropniaka opłucnej, posocznicy;
  • krwawienie - krwawienie wewnętrzne często występuje pod wpływem agresywnych enzymów (bardzo niekorzystne rokowanie, ponieważ sama operacja hemostazy może zdestabilizować stan pacjenta);
  • Niewydolność trzustki zewnątrzwydzielnicza i hormonalna jest powikłaniem późnego okresu. Powikłania te można z powodzeniem skorygować za pomocą terapii farmakologicznej.

Leczenie

Pierwsze 5 - 7 dni po wystąpieniu choroby nie przeprowadza się leczenia chirurgicznego, ponieważ niemożliwe jest dokładne oszacowanie stopnia martwicy trzustki. Zwiększa to znacznie ryzyko pogorszenia przebiegu martwicy trzustki, zakażenia, rozwoju krwawień wywołujących podrażnienia.

Pacjent potrzebuje ścisłego odpoczynku w łóżku i pełnego odpoczynku. Prowadzona jest terapia farmakologiczna:

  • terapia detoksykacyjna (korekta równowagi woda-sól i białko) - wprowadzenie roztworów koloidalnych i krystaloidowych dożylnie;
  • terapia przeciwbólowa - wprowadzenie środków przeciwbólowych (w tym środków odurzających i mieszanych), leków przeciwskurczowych, blokady nowokainy;
  • terapia antybiotykowa - w celu zapobiegania powikłaniom zakaźnym;
  • hepatocardioprotectors - leki chroniące wątrobę i serce;
  • terapia objawowa - korekcja oddawania moczu, defekacja, zaburzenia neurologiczne i naczyniowe.

Leczenie chirurgiczne polega na wycięciu martwiczych obszarów trzustki, drenażu przestrzeni zaotrzewnowej za pomocą roztworów antyseptycznych, instalacji drenów do wypływu płynu. Okres pooperacyjny jest zwykle długi.

Martwica trzustki trzustki po operacji, w większości przypadków jest wątpliwa. Dalsza jakość życia pacjenta zależy od wielu czynników: ilości martwicy gruczołu, szybkości opieki medycznej, obecności lub braku powikłań, wieku i chorób współistniejących. Pacjenci pooperacyjni wymagają długoterminowej obserwacji z gastroenterologiem i chirurgiem.

Wniosek

Martwica trzustki jest niezwykle niebezpiecznym powikłaniem ostrego zapalenia trzustki. Do tej pory śmiertelność w tej patologii waha się od 70% do 90%. Zagadnienia wczesnej diagnostyki i zapobiegania stanom zagrażającym życiu (wstrząs, krwawienie, posocznica) pozostają aktualne.

Najczęstszą przyczyną martwicy trzustki pozostaje stosowanie znacznych ilości napojów alkoholowych i tłustych potraw.

W diagnostyce martwicy trzustki najczęściej stosuje się taktykę „poczekaj i zobacz”, ponieważ ciężki stan pacjenta nie pozwala na wiele procedur diagnostycznych.

Leczenie martwicy trzustki musi koniecznie być prowadzone na oddziale intensywnej opieki medycznej i intensywnej terapii pod stałym nadzorem objawów czynności życiowych. Leczenie chirurgiczne jest opóźnione do momentu ustabilizowania się stanu pacjenta.

Zrobiliśmy dużo wysiłku, abyś mógł przeczytać ten artykuł i czekamy na Twoją opinię w formie oceny. Autor będzie zadowolony, że zainteresowałeś się tym materiałem. Dziękuję!

Diagnoza i wykrywanie zapalenia trzustki

Diagnoza zapalenia trzustki (zapalenie trzustki, łacina) jest złożonym i wieloetapowym procesem, który obejmuje zbieranie skarg, szczegółową historię, serię badań laboratoryjnych i instrumentalnych. Taka różnorodność metod diagnostycznych wynika z faktu, że zapalenie trzustki może występować pod „maską” chorób innych narządów jamy brzusznej. Aby przeprowadzić dokładną diagnozę i diagnostykę różnicową, konieczne jest wszechstronne badanie pacjenta. Zacznijmy od porządku.

Skargi pacjenta

Już na podstawie pierwszych dolegliwości pacjenta ostry lub przewlekły stan zapalny trzustki można zdiagnozować z wystarczającą dokładnością, tym samym dokonując diagnozy różnicowej na etapie badania. Następujące skargi wskazują na chorobę:

  • Bóle są intensywne, pojawiają się w pół godziny po spożyciu tłustych lub smażonych potraw, po wypiciu napojów alkoholowych. Są to gonty, rozłożone na brzuchu z napromieniowaniem dolnej części pleców, łopatki. Ból utrzymuje się przez długi czas, nie przerywa się przyjmowaniem zwykłych leków przeciwbólowych.

To ważne! Nie wszyscy pacjenci odczuwają ból. W 15% przypadków patologia jest bezbolesna lub bezobjawowa, co prowadzi do błędów w diagnozie.

  • Skargi na odbijanie, wymioty, wzdęcia, katar, luźne stolce. Zaburzenia trawienia spowodowane przez atonię dwunastnicy i wsteczne wyrzucanie soku trzustkowego do przewodów. Zarówno ostre, jak i przewlekłe zapalenie trzustki charakteryzuje się wymiotami, które nie łagodzą tego stanu. Wręcz przeciwnie, pacjent nadal odczuwa mdłości. Jednocześnie zauważono gorzki smak w ustach lub gorzki smak wymiocin.
  • Utrata masy ciała, osłabienie mięśni, awitaminoza. Te dolegliwości wynikają z niedoboru enzymów trzustki.
  • Pragnienie, suchość w ustach, „głodne” omdlenie - objawy charakterystyczne dla cukrzycy. Wynika to z faktu, że zaatakowany narząd nie wytwarza wystarczającej ilości insuliny obniżającej poziom glukozy.

To ważne!

Historia bierze

Nie mniej ważny etap diagnozy. Pacjent ustala czas bólu, czy jego wygląd jest związany z przyjmowaniem pokarmu. W przewlekłym zapaleniu trzustki ból jest trwały lub występuje po spożyciu tłustych i smażonych potraw, a także innych błędów w diecie. Pierwsze bolesne doznania pojawiają się w ciągu 30-40 minut. po jedzeniu. Ważne jest również, w jaki sposób pacjent przerwał bolesny atak, czy to mu pomogło. W ostrym procesie - ból jest bardziej intensywny.

Lekarz pyta, czy nastąpił spadek apetytu w przededniu pogorszenia, uczucie suchości lub goryczy w ustach. W ostrym zapaleniu trzustki wszystkie te objawy występują u pacjenta. Czas wystąpienia zaburzeń dyspeptycznych i charakter wymiotów są również istotne dla rozpoznania. Kolejnym kryterium diagnostycznym jest charakter stolca. Zarówno w ostrym, jak i przewlekłym zapaleniu trzustki stolce są płynne, barwy żółtej, z domieszką tłuszczu w stolcu (krwawienie).

Kontrola wzrokowa

Podczas badania zwracaj uwagę na skórę. W przewlekłym żółciowym zapaleniu trzustki spowodowanym żółtaczką mechaniczną, skóra, twardówka, błona śluzowa jamy ustnej może być żółtaczką.

Następnie lekarz omija brzuch, podczas gdy pacjent zauważa ból w miejscu projekcji pęcherzyka żółciowego na ścianie brzucha. Powiększony woreczek żółciowy, który można łatwo wyczuć palpacyjnie, pomoże również podejrzewać rozpoznanie przewlekłego żółciowego zapalenia trzustki.

Podczas badania stwierdza się następujące objawy: brak pulsacji aorty brzusznej podczas badania palpacyjnego (ze względu na obrzęk trzustki), dodatni objaw Phrenicusa (tkliwość powstająca w odpowiedzi na omacywanie między nogami mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego), przerzedzenie podskórnej tkanki tłuszczowej w okolicy projekcje trzustki.

Laboratoryjne metody diagnostyczne

Oznaczanie amylazy we krwi

Niewystarczające badanie informacyjne, ponieważ we krwi amylaza w ostrym zapaleniu trzustki jest określana tylko w pierwszym dniu choroby. Amylaza dostaje się do krwiobiegu ze zniszczonych komórek trzustki. Wzrost tego enzymu nie zawsze przemawia na korzyść patologii, ponieważ większość tego związku wchodzi do krwi ze śliny, a nie z gruczołu. Jeśli jednak pacjent został przyjęty w ciągu pierwszych godzin po wystąpieniu zespołu bólowego, a biochemiczne badanie krwi wykazało wzrost poziomu amylazy, to umożliwia podejrzenie choroby.

Oznaczanie w analizie krwi enzymów trzustkowych

Głównymi badanymi enzymami są lipaza i elastaza.

To ważne! Wszystkie wskaźniki (ze wzrostem zapalenia). Ta bardziej wrażliwa analiza nie pozwala jednak, z pełną gwarancją, mówić o ostrym lub przewlekłym zapaleniu trzustki, ponieważ związki te występują w dużej liczbie w innych narządach.

Testy funkcjonalne

Powołany do oceny funkcji wydalniczej trzustki. Przydziel badania bezpośrednie (sondowanie) i pośrednie. Jednocześnie wniosek wskazuje, jaki rodzaj wydzielania przeważa u pacjenta. W ostrym zapaleniu trzustki funkcja enzymu jest znacznie zmniejszona, co prowadzi do hipo-wydzielania wszystkich hormonów i enzymów trawiennych.

Analiza stolca

Produkowane w celu określenia ilości tłuszczu w nim. W warunkach hipersekrecji trawienie jest osłabione, co prowadzi do upośledzenia rozpadu i wchłaniania składników odżywczych. Znakiem wskazującym na przewlekłe zapalenie trzustki będzie zawartość niestrawionego tłuszczu w stolcu (sterylizacja). Następnie określ stosunek ilościowy tłuszczów do innych niestrawionych składników odżywczych. Zastosuj test, aby określić zawartość kału elastazy. Badania te są wysoce specyficzne dla chorób trzustki.

Analiza biochemiczna moczu

Oznaczanie amylazy (diastazy) w moczu. Również wysoce specyficzna analiza, która jest prosta i niedroga w użyciu. Jest przepisywany natychmiast, gdy tylko pacjent z ostrym lub przewlekłym zapaleniem trzustki zostanie przyjęty do szpitala. Nie ma wyraźnych ograniczeń dla wzrostu diastazy w moczu, ponieważ poziom enzymu będzie zależał od ciężkości choroby i od ilości objętości narządu, która uległa martwicy i rozpadowi. W ostrym procesie ilość amylazy przekracza 5-10 razy normalny poziom.

CBC

Zawarte w minimalnych testach klinicznych. W ostrym i przewlekłym zapaleniu trzustki obserwowane będą zmiany zapalne: wzrost liczby leukocytów do postaci młodych, białko C-reaktywne, przyspieszenie szybkości sedymentacji erytrocytów.

Biochemiczne badanie krwi

Jest wytwarzany w celu określenia poziomu wszystkich innych enzymów (transferazy (ALT, AsAT), LDH itp.), Poziomu białka (białka całkowitego i stosunku frakcji albuminy i globuliny), poziomu bilirubiny (bezpośredniego i pośredniego).

Sensowne jest przeprowadzenie analizy w celu określenia poziomu alkoholu we krwi. W przewlekłym alkoholowym zapaleniu trzustki zaostrzenie występuje po przyjęciu nawet niewielkich ilości napojów alkoholowych. Wraz ze wzrostem poziomu alkoholu u pacjenta obserwuje się zatrucie alkoholem, co sugeruje obecność zapalenia trzustki.

Tabela głównych wskaźników zmiany krwi w zapaleniu trzustki

W moczu (diastasis):

Instrumentalne metody diagnostyczne

Ogólnie rzecz biorąc, wszyscy pacjenci z tą chorobą z badań instrumentalnych przeprowadzają tylko badanie ultrasonograficzne narządów jamy brzusznej. Wynika to z faktu, że diagnoza może być łatwo wykonana po badaniu, badaniu pacjenta i uzyskaniu testów laboratoryjnych. Ultradźwięki - wysokiej jakości i niezawodne badania pierwszej linii, ponieważ są niedrogie, a jednocześnie bardzo pouczające. Wszystkie inne badania są niedoinformowane i nie wykazują wysokiej skuteczności w diagnostyce. Ich zastosowanie jest uzasadnione tylko wtedy, gdy nie można wyobrazić sobie dotkniętych obszarów za pomocą badania ultrasonograficznego lub jeśli istnieje podejrzenie obecności organu w organizmie (rak, torbiel, torbiel rzekoma). W tym przypadku pojawia się pytanie o chirurgię i objętość resekcji.

Badanie USG

Diagnoza „złotego standardu”. Lekarz z łatwością zauważy rozproszone zmiany w tkance dotkniętego chorobą narządu, pogrubienie i obrzęk torebki trzustki. W przewlekłym zapaleniu trzustki, zwapnieniach i skamieniałości znajdują się miejsca niszczenia miąższu. Zaletą tego badania jest możliwość oceny stanu innych narządów (woreczka żółciowego, wątroby i ich przewodów). Jest to ważne z naruszeniem wypływu wydzieliny z powodu kamieni i obecności zapalenia pęcherzyka żółciowego, ponieważ w tym przypadku powstają wszystkie warunki rozwoju choroby.

To ważne! Obecnie opracowywane są nowe metody diagnostyki ultradźwiękowej. W szczególności badanie endoskopowe USG i wewnątrzprzewodowe USG trzustki. Badania te pozwalają na wprowadzenie czujników do żołądka lub do samych przewodów, a lekarz może zbadać bardziej szczegółowo i wydać opinię na temat stanu narządu. Wadą tych badań jest inwazyjność, która pogarsza stan zapalny i zniszczenie narządu.

Tomografia komputerowa

Najczęściej badanie to jest powoływane już w przypadku komplikacji. Badanie rentgenowskie pozwala szczegółowo zbadać strukturę ciała (w tym układ krążenia), ocenić stopień zniszczenia zniszczenia, określić ilość żywej i zdrowej tkanki.

Endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna (ERCP)

W przypadku żółciowego zapalenia trzustki przeprowadza się ECPW. Specjalna sonda jest doprowadzana do głównego przewodu, którego otwór otwiera się na dużą brodawkę dwunastnicy i służy jako środek kontrastowy. Następnie pacjent wykonuje zdjęcie rentgenowskie. Takie badanie umożliwia ocenę przepuszczalności wielu (nawet najmniejszych) przewodów, określenie obecności lub braku kamieni i innych możliwych przeszkód (zwężeń, zrostów, załamań). W trakcie badania możliwe jest usunięcie kamieni o niewielkich rozmiarach, które zostaną następnie naturalnie wyprowadzone. Taka metoda operacyjna jest minimalnie inwazyjna, więc teraz ją preferują.

Rzadko stosowane metody diagnostyki instrumentalnej

  • Fibrogastroduodenoscopy (fibrogastroduodenoscopy) - pozwala ocenić stan dużej brodawki dwunastnicy, ocenić końcowe odcinki samego przewodu, aby ocenić funkcjonalność zwieracza Oddiego.
  • Badanie radiograficzne jamy brzusznej - badanie stosowane do diagnostyki różnicowej. Często nie ma zmian w obrazie tej choroby, z wyjątkiem przypadków, w których w trzustce powstały już petryfikacja (miejsca zwapnienia). Ta funkcja pozwala z pełną gwarancją mówić o obecności przewlekłego zapalenia trzustki u pacjenta.
  • Laparoskopia. Bardziej terapeutyczna, a nie diagnostyczna metoda. Stosuje się go w kontrowersyjnych sytuacjach, w których powyższe badania nie były w stanie w pełni uwidocznić zaatakowanego narządu. W trakcie diagnostyki można stosować różne procedury chirurgiczne w celach terapeutycznych.

Wniosek

Zapalenie trzustki jest jedną z niewielu diagnoz, które można postawić na etapie rozmowy z pacjentem. Dane laboratoryjne i instrumentalne potwierdzają obecność tej choroby. Kiedy pacjent wchodzi do szpitala lub pogotowia, otrzymuje pełen zakres badań laboratoryjnych i ultradźwięków. Przy trudnościach diagnostycznych i ciężkich postaciach choroby, gdy wymagana jest operacja, pacjent otrzymuje dodatkowe metody badania instrumentalnego (CT lub MRI, ERCP, FGDS, laparoskopia). Po diagnozie pacjentowi przepisuje się terapię, a on pozostaje pod nadzorem lekarzy przez kolejne dwa tygodnie.

Objawy martwicy trzustki trzustki i metody jej leczenia

Martwica trzustki trzustki jest niezwykle niebezpieczną chorobą destrukcyjną, która w większości przypadków rozwija się na tle ataku ostrego zapalenia trzustki. Ten stan patologiczny jest niezwykle niebezpieczny, ponieważ nawet przy złożonym leczeniu na czas istnieje wysokie ryzyko śmiertelnego wyniku.

Najczęstsza martwica trzustki dotyka młodych ludzi w wieku od 20 do 35 lat. Ten stan patologiczny nawet przy korzystnym wyniku ostrego okresu dodatkowo zmniejsza czas trwania i jakość życia pacjenta. Patologia dotyczy zarówno mężczyzn, jak i kobiet.

Klasyfikacja

Istnieje kilka klasyfikacji choroby. W zależności od częstości tego procesu, martwica trzustki może być:

Ponadto patologia jest podzielona na typy w zależności od obecności czynnika zakaźnego. Zgodnie z tym parametrem martwica trzustki może być:

Sterylna wersja choroby jest podzielona na 3 formy kliniczne i anatomiczne, w tym:

  • krwotoczny;
  • tłusty;
  • mieszane

W zależności od charakterystyki przepływu naruszenie to może być progresywne i nieskuteczne.

Powody

Pomimo faktu, że martwica trzustki trzustki może wystąpić w pewnych okolicznościach u dowolnej osoby, często dotyka ona pewnych kategorii ludzi. Czynniki predysponujące to:

  • przewlekły alkoholizm;
  • patologie trzustki i wątroby;
  • choroba kamicy żółciowej;
  • niezdrowa dieta;
  • przewlekłe choroby przewodu pokarmowego;
  • długotrwałe stosowanie leków do wstrzykiwań;
  • wady wrodzone.

W większości przypadków martwica trzustki występuje w wyniku spożywania dużej dawki alkoholu lub tłustych potraw. Zwiększone ryzyko rozwoju stanu patologicznego jednoczesnego wpływu tych dwóch czynników podczas ciężkich posiłków. To jest mechanizm pokarmowy choroby.

Rzadziej występuje martwica trzustki trzustki w wyniku niedrożności dróg żółciowych. W tym przypadku promocja kamienia prowadzi do zablokowania przewodów, co zwiększa ciśnienie wewnątrz narządu i przepuszczalność ścian naczyń krwionośnych. Wczesna aktywacja enzymów wytwarzanych przez trzustkę prowadzi do trawienia tego narządu.

Istnieje również wariant refluksu rozwoju trzustki. W tym przypadku żółć jest pompowana do trzustki z dwunastnicy, w wyniku czego zostaje wywołana ciężka reakcja fermentopatyczna.

Często proces patologiczny zachodzi po operacjach endoskopowych narządów jamy brzusznej, po tępych urazach brzucha i zakrzepowym zapaleniu żył oraz zapaleniu naczyń trzustkowych.

Objawy martwicy trzustki trzustki

Obraz kliniczny rozwoju martwicy trzustki trzustki jest trudny do pomylenia z innymi chorobami. Ten stan patologiczny jest ostry. Pacjenci skarżą się na intensywny ból w prawym nadbrzuszu, sięgający do barku, łopatki, pachwiny lub klatki piersiowej. Osoba nie może dokładnie określić lokalizacji dyskomfortu. Ciężkość zespołu bólowego zależy od częstości występowania zmian trzustkowych.

W większości przypadków im dalej postępuje proces patologiczny, tym mniej wyraźny jest zespół bólowy, który jest wynikiem śmierci włókien nerwowych zlokalizowanych w tkankach narządu. Jeśli pacjent leży po prawej stronie i przyciska nogi do brzucha, dyskomfort może stać się mniej wyraźny.

Martwicy trzustki trzustki często towarzyszą następujące objawy procesu patologicznego:

  • nudności;
  • wymioty;
  • sucha skóra i błony śluzowe;
  • wzdęcia;
  • zwiększone tworzenie gazu;
  • zaczerwienienie lub bladość skóry;
  • krwawienie z przewodu pokarmowego.

Około 5-9 dni po wystąpieniu zaburzenia obserwuje się powikłania pooperacyjne i ropne. Trzustka z powodu pozostałych procesów zapalnych i martwiczych znacznie zwiększa swój rozmiar.

Pierwsza pomoc

W przypadku wystąpienia objawów stanu patologicznego konieczne jest wezwanie lekarzy ratunkowych, ponieważ terapia martwicy trzustki powinna być prowadzona w szpitalu. Przed przybyciem lekarzy konieczne jest zmierzenie temperatury i ciśnienia krwi pacjenta. Do obszaru prawej hipochondrium należy przymocować poduszkę grzewczą zimną wodą. Osoba musi zapewnić całkowity spokój, ponieważ nagłe ruchy mogą pogorszyć stan. Musisz otworzyć okna, aby zapewnić przepływ powietrza.

Pacjent powinien oddychać powierzchownie bez nagłych oddechów. Zmniejszy to intensywność bólu. Zaleca się przeprowadzenie płukania żołądka i lewatywy w celu uwolnienia odbytnicy z kału. Z pożywienia pacjent musi zostać całkowicie porzucony. Woda może być spożywana w małych porcjach, nieprzekraczających 50 ml. Aby zmniejszyć intensywność bólu, możesz użyć No-shpu, Papaverine i Drotaverine. Inne leki najlepiej nie stosować przed przybyciem lekarzy.

Diagnostyka

Po pojawieniu się charakterystycznego obrazu klinicznego tego stanu patologicznego pacjent wymaga pilnej konsultacji z gastroenterologiem. W celu postawienia diagnozy lekarz przeprowadza badanie zewnętrzne, biorąc historię i określa następujące badania:

  • ogólne i biochemiczne badania krwi;
  • oznaczanie enzymów wątrobowych;
  • USG trzustki;
  • Skan CT;
  • MRI;
  • angiografia naczyń;
  • cholangiopankreatografia wsteczna.

Laparoskopia diagnostyczna może być wskazana w celu określenia charakteru uszkodzenia gruczołu w ogonie, ciele lub głowie.

Leczenie martwicy trzustki

W większości przypadków terapię przeprowadza się metodami zachowawczymi. Pacjent wymaga hospitalizacji i przestrzegania diety oszczędzającej przez cały okres ostrego przebiegu patologii. Aby złagodzić objawy martwicy trzustki, zaleca się leczenie farmakologiczne. W przypadkach, w których leczenie zachowawcze nie pozwala na wyraźną poprawę, lekarze mogą przepisać interwencję chirurgiczną w celu wyeliminowania ogniska uszkodzenia tkanki martwiczej i higieny ropni.

Dieta

W ciągu pierwszych 3-10 dni po wystąpieniu ostrego ataku martwicy trzustki pacjentowi podaje się post medyczny. Następnie pacjent musi przestrzegać diety Pebznera nr 5b. Dozwolone potrawy i potrawy obejmują:

  • gotowany makaron;
  • owsianka na wodzie;
  • niskotłuszczowy kefir, jogurt i twaróg;
  • puree warzywne;
  • niskotłuszczowe odmiany ryb i mięsa;
  • masło w ograniczonych ilościach;
  • ciasteczka galetny;
  • suszony chleb.

Z diety konieczne jest całkowite wyeliminowanie świeżego chleba i ciast, konserw, kiełbas i gotowych potraw. Ponadto nie można jeść mocnych mięs i bulionów grzybowych, potraw z dużą zawartością przypraw, fast foodów, marynat, marynat i słodyczy.

Medicamentous

Aby wyeliminować proces zapalny i objawy objawowe, leki są przypisane do następujących grup:

Konieczne jest ukierunkowane leczenie detoksykacyjne. W tym celu zalecono leczenie infuzyjne. Ponadto często stosuje się dializę otrzewnową w celu ustabilizowania stanu.

Rehabilitacja

Jeśli pacjent przeżyje ostry atak martwicy trzustki trzustki, zostaje tymczasowo wyłączony na co najmniej 3-4 miesiące. Zwolnienie ze szpitala odbywa się w ciągu 1,5-2 miesięcy po ataku. W pierwszym miesiącu pacjent musi odmierzyć dawkę i uniknąć przeciążenia fizycznego.

Konieczne jest przestrzeganie diety przepisanej przez lekarza i przyjmowanie leków niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania przewodu pokarmowego. Po stabilizacji pacjentowi przepisuje się fizjoterapię i fizjoterapię. W większości przypadków pacjenci przez całe życie wymagają wspomagającej terapii lekowej i przestrzegania specjalnej diety.

Moc

Posiłki dla pacjentów po ostrej martwicy trzustki narządów trzustki są parzone lub gotowane. Porcje powinny być małe. Produkty w diecie pacjenta są wprowadzane stopniowo. Jedzenie powinno być spożywane 6 razy dziennie w tym samym czasie. Posiłki należy podawać pacjentowi w postaci zmielonej. Należy wyłączyć ciepło i zimno. Temperatura żywności powinna być w temperaturze pokojowej. Alkohol należy całkowicie wyeliminować.

Konsekwencje

Postępujący nekrotyczny rozkład trzustki prowadzi do całkowitego zakłócenia jego funkcji. U wielu pacjentów, którzy cierpieli na ten stan patologiczny, rozwija się przewlekłe zapalenie trzustki, które nie jest podatne na całkowite wyleczenie. W miejscach lokalizacji ropnych ropni mogą powstawać fałszywe torbiele.

Ponadto, z powodu naruszenia produkcji niezbędnych enzymów u pacjentów, występują różne dysfunkcje układu pokarmowego. Często, po zakończeniu ostrego okresu przepływu martwicy trzustki w organizmie, wykrywa się trwałe naruszenie składu lipidów krwi. Poważnymi konsekwencjami martwicy tkanki trzustki są cukrzyca.

Komplikacje

W większości przypadków rozwój martwicy trzustki u pacjentów z ciężkimi powikłaniami.

W procesie uszkodzenia nekrotycznego procesu trzustki często wpływają na nie inne ważne organy i układy.

Organy

Na tle ostrego przebiegu martwicy trzustki proces zapalny często rozprzestrzenia się na tkankę wątroby, co prowadzi do rozwoju zapalenia wątroby. Do typowych powikłań narządowych, które występują w przypadku dysfunkcji trzustki, należą:

  • zapalenie serca;
  • zapalenie nerek;
  • encefalopatia;
  • zaburzenia oddechowe.

Jest to często przyczyną rozwoju niewydolności wielonarządowej. W przypadku takich powikłań śmierć następuje w prawie 100% przypadków.

Ropny

Nawet przy korzystnym przebiegu procesu martwiczego w trzustce staje się przyczyną takich ropnych powikłań, takich jak:

  • zapalenie otrzewnej;
  • ropowica zaotrzewnowa;
  • ropnie narządy jamy brzusznej;
  • przetoki
  • wrzody.

Jeśli ropna zawartość trzustki przenika do krwioobiegu, może dojść do wstrząsu septycznego. Występowanie tych powikłań wymaga natychmiastowej interwencji chirurgicznej.

Ilu ludzi żyje po martwicy trzustki trzustki

U młodych ludzi szanse przeżycia ostrej patologii nie przekraczają 50%. Wśród pacjentów w wieku powyżej 45 lat śmiertelność sięga 70%. U osób starszych prawdopodobieństwo powrotu do zdrowia nie przekracza 4-12%. Około 25% pacjentów, którzy przeżyli ostry atak martwicy trzustki trzustki, rozwija się dalej, tworzą się torbiele rzekome i obserwuje się przewlekłe zapalenie trzustki. Pełne wyzdrowienie w złożonym leczeniu odnotowuje się u nie więcej niż 5% pacjentów.

Martwica trzustki: objawy i diagnoza

Martwica trzustki to patologia, której nie można zdiagnozować wyłącznie na podstawie objawów klinicznych. Nie są one specyficzne, to znaczy są charakterystyczne nie tylko dla destrukcyjnej formy ostrego zapalenia trzustki, ale także dla wielu innych chorób. Dlatego objawy laboratoryjne i dane z badań instrumentalnych mają ogromne znaczenie w określaniu martwicy trzustki. Pozwalają odróżnić martwicę trzustki od innej ostrej patologii chirurgicznej.

Objawy kliniczne martwicy trzustki

Choroba zaczyna się nagle. Zwykle stan pogarsza się podczas przyjmowania alkoholu i przejadania się. Objawy szybko rosną w ciągu kilku godzin. Z reguły już w pierwszych dniach pacjenta są hospitalizowani w szpitalu oddziału chirurgicznego. Ponadto dwóch na trzech pacjentów udaje się do szpitala w stanie nietrzeźwym.
Zazwyczaj pacjent skarży się na następujące objawy:

  • ból brzucha, który oddaje i nie ma wyraźnej lokalizacji;
  • nudności, wymioty, nie przynoszą ulgi;
  • suchość w ustach, pragnienie, zmniejszenie częstości oddawania moczu - objawy odwodnienia wynikające z wymiotów;
  • wzdęcia;
  • retencja stolca;
  • podwyższona temperatura ciała.

Podczas badania pacjenta lekarz może wykryć następujące objawy kliniczne martwicy trzustki:

  • napięcie mięśni przedniej ściany brzucha;
  • siniaki na brzuchu lub w pobliżu pępka;
  • żółć lub krew w wymiocinach;
  • blada skóra;
  • szybkie bicie serca, szybkie oddychanie - oznaki zatrucia;
  • niższe ciśnienie krwi;
  • żółtość skóry i twardówki;
  • fioletowe plamy na twarzy;
  • brązowy kolor skóry w prawym podbrzuszu;
  • dezorientacja - konsekwencja zatrucia lub gwałtownego wzrostu poziomu glukozy we krwi.

Wszystkie powyższe objawy występują w innych chorobach, od zakaźnego zapalenia jelita grubego po zawał mięśnia sercowego. Z tego powodu dokładność diagnozy ostrego zapalenia trzustki na podstawie samych objawów klinicznych, według badań, wynosi tylko 20%. Na szczęście testy laboratoryjne mogą pomóc lekarzowi określić pacjenta z martwicą trzustki.

Laboratoryjne objawy martwicy trzustki

Głównym kryterium diagnostycznym dla określenia martwicy trzustki jest wzrost poziomu amylazy (enzymu rozkładającego skrobię) we krwi nie mniej niż 4 razy. Ale jeśli pacjent został zabrany do szpitala nie pierwszego dnia po wystąpieniu choroby, ale następnego dnia, wskazane jest również określenie poziomu lipazy (enzymu rozkładającego tłuszcze). Trwa dłużej. O ostrym zapaleniu trzustki wskazuje wzrost stężenia lipazy o 2 razy.
Ale nawet określenie zwiększonego poziomu enzymów trzustkowych we krwi nadal nie mówi o martwicy trzustki. Ilość amylazy w osoczu może również wzrosnąć z:

  1. martwica jelita cienkiego;
  2. ciąża pozamaciczna;
  3. niedrożność jelit;
  4. perforacja wrzodu dwunastnicy;
  5. cukrzycowa kwasica ketonowa.

W krajach WNP poziom amylazy jest również ustalany w moczu. Stężenie w osoczu krwi innych enzymów trzustkowych, elastazy i trypsyny, jest znacznie mniej powszechne. Metoda, która określa ilość izoamylazy typu P, jest rzadko stosowana. Jest bardziej szczegółowy, ale ma wysokie koszty, dlatego nie jest praktykowany we wszystkich laboratoriach.
Inne, mniej istotne laboratoryjne objawy martwicy trzustki:

  1. zwiększona liczba leukocytów we krwi;
  2. zmniejszenie ilości białka w osoczu;
  3. zwiększone poziomy glukozy we krwi;
  4. wykrywanie stężenia białka C-reaktywnego;
  5. wzrost ilości prokalcytoniny (badanie jest drogie, dlatego nie jest stosowane wszędzie);
  6. zwiększenie ilości enzymów wątrobowych we krwi (aminotransferazy asparaginowe i alaninowe).

Powyższe objawy laboratoryjne również nie dają 100% zaufania do diagnozy. Występują nie tylko z martwicą trzustki, ale są również charakterystyczne dla zawału mięśnia sercowego, wirusowego i toksycznego zapalenia wątroby i martwicy jelit. Dlatego diagnoza jest dokonywana na podstawie instrumentalnych metod badania.

Objawy ultrasonograficzne martwicy trzustki

Ultradźwięki nie są najbardziej pouczającą metodą diagnozowania martwicy trzustki, ale są prawdopodobnie najbardziej dostępne. Nawet w najbiedniejszych klinikach zawsze jest obecna maszyna ultradźwiękowa.
Lekarz diagnostyki instrumentalnej określa destrukcyjną formę ostrego zapalenia trzustki za pomocą następujących cech:

  1. powiększona trzustka;
  2. gromadzenie się płynu w sieci;
  3. heterogeniczność struktury trzustki - najważniejszy znak ultrasonograficzny martwicy trzustki;
  4. szorstkość konturów ciała;
  5. płyn w przestrzeni zaotrzewnowej;
  6. forma trzustki u większości pacjentów nie ulega zmianie (z wyjątkiem całkowitej lub subtotalnej martwicy trzustki).

Za pomocą ultradźwięków można zidentyfikować nie tylko skalę zniszczenia trzustki, ale także lokalizację ognisk martwicy. Kilka tygodni później ta metoda pozwala ustalić obecność i lokalizację torbieli, ropni lub innych struktur będących wynikiem zniszczenia i zakażenia miąższu narządu.

Laparoskopia w diagnostyce martwicy trzustki

Laparoskopia jest najdokładniejszą metodą diagnozowania martwicy trzustki. Jest to jednak interwencja chirurgiczna, więc nie zawsze jest stosowana. Lekarze często używają laparoskopii z jednego z dwóch powodów:

  1. nagłe rozpoznanie choroby jest konieczne w przypadku gwałtownego pogorszenia stanu pacjenta;
  2. Metoda ultradźwiękowa nie miała charakteru informacyjnego.

Tomografia komputerowa

Najdokładniejszą metodą wykrywania martwicy trzustki, która pozwala ustalić prawidłową diagnozę z prawdopodobieństwem 90%, jest tomografia komputerowa. To prawda, że ​​niezbędny sprzęt jest obecny z dala od wszystkich klinik, więc ta metoda diagnostyczna jest stosowana rzadko. Za pomocą CT można wyraźnie określić obszar martwicy trzustki. To prawda, zaledwie kilka dni od początku choroby.

Objawy martwicy trzustki, określone metodą tomografii komputerowej:

  • powiększona trzustka;
  • ekspansja przewodu trzustkowego;
  • obecność ognisk martwicy;
  • proces zapalny w tkance w pobliżu trzustki;
  • obecność płynnych formacji (wysięk) poza trzustką.

Rezonans magnetyczny

W przypadku martwicy trzustki objawy diagnostyki instrumentalnej są kluczowe, ponieważ są najbardziej dokładne. Ale najdokładniejszym ze wszystkich jest być może MRI. Ma nawet przewagę nad tomografią komputerową.
Polegają one na:

  • MRI „widzi” różnicę między martwicą miąższu a płynem nagromadzonym w otrzewnej;
  • MRI dokładniej określa ekspansję żółci lub przewodów trzustkowych;
  • Nie ma obciążenia radiacyjnego na pacjenta.

Minusem MRI jest to, że metoda jest nawet droższa niż tomografia komputerowa. Rzadkie kliniki mogą pochwalić się obrazem rezonansu magnetycznego. Dotyczy to zwłaszcza regionów. Z tego powodu MRI w diagnostyce martwicy trzustki jest rzadko stosowany.

Uwaga! Artykuły na naszej stronie mają wyłącznie charakter informacyjny. Nie uciekaj się do samoleczenia, jest to niebezpieczne, zwłaszcza w przypadku chorób trzustki. Pamiętaj, aby skonsultować się z lekarzem! Możesz umówić się na wizytę do lekarza online za pośrednictwem naszej strony internetowej lub odebrać lekarza w katalogu.

Martwica trzustki

Martwica trzustki jest destrukcyjną chorobą trzustki, która jest powikłaniem ostrego zapalenia trzustki i prowadzi do niewydolności wielonarządowej. Objawy martwicy trzustki obejmują ostry ból brzucha w jamie brzusznej, uporczywe wymioty, tachykardię i encefalopatię. Diagnostyka laboratoryjna obejmuje określenie poziomu alfa-amylazy; instrumentalne - przeprowadzenie badania radiograficznego jamy brzusznej, USG, CT i MRI trzustki, RCPG, laparoskopii diagnostycznej. Leczenie obejmuje środki zachowawcze (tłumienie enzymów proteolitycznych, przywrócenie wypływu soku trzustkowego, detoksykację i znieczulenie) i operację.

Martwica trzustki

Martwica trzustki jest najcięższym powikłaniem zapalenia trzustki, dotyczy głównie młodych, sprawnych fizycznie osób, stanowi 1% wszystkich przypadków ostrego brzucha. Podstawą patogenezy martwicy trzustki jest niepowodzenie wewnętrznych mechanizmów obronnych trzustki przed destrukcyjnym działaniem enzymów trzustkowych. Ostatnio wzrosła liczba ostrych zapaleń trzustki w Rosji - patologia ta zajmuje drugie miejsce po ostrym zapaleniu wyrostka robaczkowego w szpitalach chirurgicznych. Liczba destrukcyjnych form zapalenia trzustki, w szczególności martwicy trzustki, również rośnie - do 20-25%. W różnych klinikach śmiertelność w niszczeniu trzustki sięga 30–80%. Wiodącym sposobem na zmniejszenie śmiertelności w przypadku martwicy trzustki jest terminowa diagnoza, hospitalizacja i wczesne rozpoczęcie leczenia patogenetycznego.

Przyczyny martwicy trzustki

Przyczyny rozwoju, takie jak zapalenie trzustki i martwica trzustki, zwykle stanowią naruszenie diety i sporadyczne spożywanie alkoholu. Badania w dziedzinie gastroenterologii wykazały, że ludzie, którzy nie są podatni na regularne spożywanie alkoholu, zazwyczaj cierpią na martwicę trzustki. Jednak w większości przypadków początek martwicy trzustki jest poprzedzony epizodem picia w dużych ilościach. Pacjenci cierpiący na przewlekły alkoholizm prawie zawsze rozwijają przewlekłe zapalenie trzustki, rzadko powikłane martwicą trzustki. Pierwsze objawy choroby mogą pojawić się po godzinach lub dniach po działaniu czynników prowokujących.

Podstawą patogenezy martwicy trzustki jest naruszenie lokalnych mechanizmów ochronnych trzustki. Obfite spożycie żywności i alkoholu prowadzi do znacznego wzrostu wydzielania zewnętrznego, nadmiernego rozciągania przewodów trzustkowych, zakłócenia odpływu soków trzustkowych. Zwiększone ciśnienie wewnątrzprzewodowe powoduje obrzęk miąższu, zniszczenie tętnic trzustkowych, przedwczesną aktywację enzymów proteolitycznych, które prowadzą do masywnej martwicy tkanki gruczołu (samozatrawienie). Aktywacja lipazy powoduje martwicę komórek tłuszczowych, elastazę - zniszczenie ściany naczyń. Aktywowane enzymy i produkty rozpadu tkanek, z powodu działania elastazy, dostają się do krwiobiegu, wywierając toksyczny wpływ na wszystkie narządy i tkanki. Najpierw cierpią wątroba, nerki, serce, mózg.

W zależności od tego, jakie mechanizmy uszkadzające prowadzą w patogenezie, izolowane są formy tłuszczowe, krwotoczne i mieszane martwicy trzustki. Jeśli przeważa wzrost aktywności lipazy, tkanka tłuszczowa trzustki ulega zniszczeniu. Lipaza wypada poza kapsułkę trzustki, powodując pojawienie się ognisk martwicy w dużej i małej sieci, arkuszach otrzewnej, krezki, narządach wewnętrznych. Tłuszczowa postać martwicy trzustki zazwyczaj kończy się rozwojem najcięższego chemicznego aseptycznego zapalenia otrzewnej, niewydolności wielonarządowej.

W przypadku przewagi zaburzeń mikrokrążenia rozwija się skurcz naczyń trzustkowych, co prowadzi do szybkiego wzrostu obrzęku miąższu. W ciągu kilku godzin lub dni toksyna stopniowo prowadzi do niedowładu ściany naczyniowej, rozszerzenia naczyń krwionośnych i spowolnienia przepływu krwi w tkankach gruczołu. Wszystko to przyczynia się do zwiększonej zakrzepicy i dalszego rozwoju martwicy niedokrwiennej. Aktywacja elastazy powoduje zniszczenie ściany naczyniowej, najpierw w grubości trzustki, a następnie w innych narządach. Ostatecznie prowadzi to do krwotocznego moczenia trzustki, krwotoków narządów wewnętrznych i tkanki zaotrzewnowej. Oznaką krwotocznej martwicy trzustki jest wysięk w jamie brzusznej z krwią.

Jeśli aktywność elastazy i lipazy jest w przybliżeniu na tym samym poziomie, rozwija się mieszana forma martwicy trzustki. W tym przypadku zjawisko martwicy tkanki tłuszczowej i nasiąkania krwotocznego wyraża się tak samo. Wraz z martwicą trzustki, poziom alfa-amylazy również znacząco wzrasta, ale ten fakt nie odgrywa żadnej roli w patogenezie. Pomiar poziomu amylazy ma jedynie znaczenie kliniczne.

Objawy martwicy trzustki

Rozwój kliniki martwicy trzustki występuje w trzech etapach. Stan ten może być poprzedzony ropnym zapaleniem trzustki, ostrym alkoholowym zapaleniem trzustki, żółciowym zapaleniem trzustki, krwotocznym zapaleniem trzustki. W pierwszym etapie aktywna reprodukcja bakterii w trzustce powoduje wyraźną toksynię i zwiększoną aktywność enzymatyczną trzustki. Pacjent obawia się gorączki, wymiotów i niestabilnego stolca. W drugim etapie choroby ropne i enzymatyczne topnienie tkanek gruczołu następuje z utworzeniem jednej lub kilku jam. Na ostatnim etapie proces zapalny rozprzestrzenia się na otaczające tkanki, co prowadzi do niewydolności wielonarządowej i śmierci pacjenta.

Choroba ma ostry początek, zwykle pacjenci wyraźnie kojarzą pojawienie się pierwszych objawów z błędami w diecie i spożyciu alkoholu. Około 70% pacjentów wchodzi do szpitala w stanie nietrzeźwym, co wskazuje na bardzo szybki rozwój zmian patologicznych w trzustce.

Pierwszym objawem jest zazwyczaj ostry ból półpasiec, promieniujący do lewej połowy brzucha i dolnej części pleców, lewego ramienia. Nie ma bezbolesnych form martwicy trzustki. Istnieje bezpośredni związek między nasileniem bólu a nasileniem martwicy trzustki. Rozprzestrzenianie się destrukcyjnych zmian w zakończeniach nerwów prowadzi do stopniowego zmniejszania się bólu, w połączeniu z uporczywym zatruciem, jest to zły znak prognostyczny.

Po pewnym czasie od wystąpienia bólu rozwijają się niepohamowane wymioty, niezwiązane z przyjmowaniem pokarmu i nie przynoszące ulgi. Wymioty zawierają żółć, skrzepy krwi. Z powodu wymiotów rozwija się odwodnienie, objawiające się suchą skórą i błonami śluzowymi, język jest pokryty, a wskaźnik diurezy stopniowo się zmniejsza. Rozwijają się meteoryty jelit, perystaltyka jest osłabiona, następuje opóźnienie gazów i kału. Intoksykacji i odwodnieniu towarzyszy gorączka.

Podczas badania fizykalnego zauważono rozdęcie brzucha, niebieskawe plamy pojawiają się na bocznych powierzchniach przedniej ściany brzucha i dolnej części pleców (manifestacja krwiaków wewnętrznych, krwotoki do tkanek miękkich). Skóra jest blada lub lodowata, marmurkowa, zimna. Tachykardia, niedociśnienie, szybki płytki oddech są oznaką silnego zatrucia. Toksyczność, wahania poziomu glukozy we krwi, hiperfermentemia prowadzą do uszkodzenia mózgu i rozwoju encefalopatii, co wyraża się przez dezorientację, pobudzenie, dezorientację, aż do rozwoju śpiączki (około jednej trzeciej pacjentów).

Postęp procesu zapalnego prowadzi do znacznego wzrostu wielkości trzustki, powstawania nacieku w jamie brzusznej. Piątego dnia po wystąpieniu choroby naciek może być nie tylko wyczuwalny dotykowo, ale także widoczny gołym okiem. W projekcji trzustki pojawia się przeczulica skóry. Te patologiczne zmiany w organizmie prowadzą do powstawania niewydolności wielonarządowej na tle ciężkiego toksycznego zapalenia wątroby, zapalenia nerek, zapalenia serca, zaburzeń oddechowych.

Diagnoza martwicy trzustki

Badanie pacjenta powinno być przeprowadzone wspólnie przez gastroenterologa, chirurga, resuscytatora. Obecność martwicy trzustki sugeruje skrajne nasilenie stanu pacjenta, dlatego we wszystkich przypadkach zaleca się hospitalizację na oddziale intensywnej terapii. W dziale dokonuje się stałego oznaczania enzymów trzustkowych we krwi i moczu. Słabym znakiem prognostycznym jest postępujący wzrost poziomu amylazy lub gwałtowny skok tego wskaźnika.

Badanie rentgenowskie narządów jamy brzusznej ujawnia pośrednie oznaki procesu zapalnego. Wprowadzenie środka kontrastowego może stanowić okazję do wizualizacji przetok trzustkowych. Ultrasonografia trzustki i dróg żółciowych wskazuje na obecność kamieni w drogach żółciowych, wzrost i zmianę struktury gruczołu, bezechowe ogniska martwicy w jamie brzusznej. Zmiany patologiczne można uwidocznić bardziej szczegółowo za pomocą MRI trzustki, MRPHG, tomografii komputerowej. Aby zbadać stan przewodów wydalniczych trzustki, zidentyfikować przyczynę stagnacji soku trzustkowego, pozwala na wsteczną cholangiopankreatografię. W trudnych przypadkach wykonywana jest laparoskopia diagnostyczna - najdokładniejsza metoda wizualizacji i diagnostyki, ocena stanu trzustki i otaczających tkanek i narządów.

Diagnostyka różnicowa prowadzona jest z niedrożnością jelit, ostrymi chorobami zapalnymi wyrostka robaczkowego, pęcherzykiem żółciowym, kolką żółciową, zakrzepicą naczyń krezkowych, perforacją narządów wewnętrznych, zawałem mięśnia sercowego, pęknięciem tętniaka aorty brzusznej.

Leczenie martwicy trzustki

Leczenie martwicy trzustki rozpoczyna się od zapewnienia całkowitej reszty zapalonej trzustki. Aktywność fizyczna, żywienie dojelitowe są całkowicie wykluczone, można przepisać płukanie żołądka chłodnymi roztworami. Główne obszary leczenia to łagodzenie bólu, neutralizacja enzymów proteolitycznych, terapia detoksykacyjna.

Odpowiednia analgezja obejmuje wprowadzenie środków przeciwbólowych (w razie potrzeby - narkotycznych), leków przeciwskurczowych, rozcięcie torebki trzustkowej, blokadę nowocainową. Zmniejszenie obrzęku gruczołu pod wpływem leków moczopędnych prowadzi do wygaszenia zespołu bólowego (ponieważ prowadzi do osłabienia napięcia torebki trzustkowej). Detoksykację przeprowadza się za pomocą dużej liczby roztworów infuzyjnych pod kontrolą diurezy. Aprotyninę dodaje się do roztworu do infuzji. Wymagane są leki przeciwhistaminowe. W celu zapobiegania powikłaniom ropnym przeprowadza się terapię antybakteryjną antybiotykami o szerokim spektrum działania. Leczenie objawowe obejmuje środki przeciwszokowe, przywrócenie funkcji innych narządów i układów.

W prawie wszystkich przypadkach martwicy trzustki konieczne jest leczenie chirurgiczne w celu przywrócenia wypływu soków trzustkowych w celu usunięcia mas martwiczych (nekrotomia trzustki). W pierwszych pięciu dniach od rozpoczęcia procesu patologicznego nie zaleca się wykonywania operacji, ponieważ nadal nie można ocenić poziomu martwicy w tych okresach, ale wzrasta ryzyko wtórnego zakażenia i powikłań pooperacyjnych.

Na etapie ropnego zapalenia jamy brzusznej można stosować różne techniki (nakłucie, laparoskopowe, laparotomiczne) odzyskiwania odpływu z przewodów trzustkowych; eliminacja mas martwiczych, wysięk zapalny i krwotoczny; zatrzymanie krwawienia wewnątrzbrzusznego. Aby poprawić stan narządów wewnętrznych, może być wymagany drenaż jamy brzusznej.

Rokowanie i zapobieganie martwicy trzustki

Przygotowanie prognozy dla pacjentów z martwicą trzustki jest bardzo trudnym zadaniem, ponieważ zależy od wielu okoliczności. Znacznie gorsze rokowanie, jeśli obecny jest jeden lub więcej z następujących czynników: wiek powyżej pięćdziesięciu pięciu lat, leukocytoza powyżej 16 x 109 / l, hiperglikemia, hipokalcemia, kwasica metaboliczna, niedociśnienie, zwiększony mocznik, LDH i AST, znaczna utrata płynu z krwiobiegu w tkanka. Obecność siedmiu z tych kryteriów zapewnia 100% śmiertelność pacjenta. Zapobieganie martwicy trzustki jest terminową prośbą o opiekę medyczną, wczesne leczenie, w tym chirurgię.